Nieruchomość rolna

nieruchomość rolna

Poza podstawowymi rodzajami nieruchomości, czyli:

kodeks cywilny wyróżnia dodatkowy rodzaj nieruchomości – nieruchomość rolną.

Nieruchomość rolna – definicja

Definicja nieruchomości rolnej pojawiła się w Kodeksie Cywilnym (KC) 1 października 1990 r. Celem było sprostanie zmianom zmierzającym do ochrony własności rolniczej. Przypomnijmy raz jeszcze, jak w KC została zdefiniowana nieruchomość rolna:

Art. 461 KC:
Nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Pojęcie „nieruchomość rolna” i „grunt rolny” zostały w powyższej definicji zrównane, natomiast w innych przepisach prawa, oba pojęcia nie są synonimami! Grunt rolny może stanowić całość lub część nieruchomości. Można oddać w dzierżawę jedynie fragment pola (grunt rolny w znaczeniu ekonomicznym), niekoniecznie od razu całą nieruchomość (nieruchomość rolną).

Grunt rolny – definicja

Definicja gruntu rolnego (nie mylić z nieruchomością rolną) znajduje się w art. 2 ust. 1 i 3 Ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (UoOGRiL). Zgodnie z tym przepisem:

Art.  2.
1. Gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty:
1) określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne;
2) pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa;
3) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu;
4) pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych;
5) parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi;
6) rodzinnych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych;
7) pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi;
8) zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa;
9) torfowisk i oczek wodnych;
10) pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych. …
3. Nie uważa się za grunty rolne gruntów znajdujących się pod parkami i ogrodami wpisanymi do rejestru zabytków.

Jak widać, definicja gruntów rolnych nie odwołuje się w żaden sposób do kategorii własnościowej, a jedynie mówi o oznaczeniu użytku w ewidencji gruntów.

Natomiast nieruchomość rolna, podobnie jak każda nieruchomość gruntowa (niezabudowana lub zabudowana) jest częścią powierzchni ziemskiej, stanowiącą odrębny przedmiot własności (w tym zakresie definicja nieruchomości z art. 46 KC znajduje w pełni zastosowanie).

Nieruchomość rolna a nieruchomość gruntowa

Co więc wyróżnia nieruchomość rolną spośród nieruchomości gruntowych? Zdecydowanie przeznaczenie – za rolne uznaje się wyłącznie te nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Warto zwrócić uwagę, że za nieruchomości rolne uznaje się nieruchomości, które są faktycznie wykorzystywane na cele rolnicze, ale również takie, które mogą być w ten sposób wykorzystywane. Ustawodawca odwołuje się tutaj do przepisów Ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (UoPLAN). Nawet więc, gdy nieruchomość leży odłogiem, ale plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje użytkowanie rolnicze, to taką nieruchomość możemy uznać za nieruchomość rolną.

Ale co w sytuacji, gdy nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego? W takim przypadku sprawdzamy zapisy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w której jest położona nieruchomość.

W kodeksowej definicji nieruchomości rolnej nie zawarto kryterium obszarowego, co w praktyce budzi wątpliwości, bo czy każdej wielkości nieruchomość może być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie? Trudno sobie wyobrazić rolnika zbierającego żniwo z nieruchomości o powierzchni powiedzmy 1000 m2 (czyli 0,1 ha), ale niestety w KC ta sprawa nie została uregulowana.

Również orzecznictwo nie wypracowało wspólnego stanowiska w zakresie przypadków, kiedy nieruchomość rolna traci swój charakter rolny. Z pewnością jednak można stwierdzić, że nieruchomość rolna traci rolny charakter wraz z wydaniem ostatecznej decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej.

Warto pamiętać, że nieruchomościami rolnymi są także wchodzące w skład gospodarstwa rolnego grunty pod budynkami i grunty niezbędne do korzystania z tych budynków (uchwała SN z 30 maja 1996 r., III CZP 47/96).

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Pozostając na tej stronie, wyrażasz zgodę na używanie plików cookies. Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie internetowej mają za zadanie zapewnienie Ci jak najlepsze wrażenia z przeglądania. Jeżeli nadal używasz tej witryny bez zmiany ustawień plików cookie lub klikniesz "Akceptuj", to wyrażasz na to zgodę.

Zamknij